بانک تخصصی مقالات و جزوات دانشجویی

فروش آنلاین مقالات دانشجویی، پروپوزال، پروژه، گزارش کارآموزی و کارورزی، طرح کسب و کار، طرح توجیهی کارآفرینی ، بروشور، پاورپوئینت و...

محل لوگو

آمار بازدید

  • بازدید امروز : 718
  • بازدید دیروز : 1212
  • بازدید کل : 164722

مقاله2_بررسي پديده ها و فعاليت هاي زمين.


مقاله2_بررسي پديده ها و فعاليت هاي زمين.

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فهرست مطالب............................................................................................................................... 1

مقدمه. 3

تغييرات شكل پوسته زمين.. 4

چين ها5

درزه ها10

گسله ها11

ناپيوستگي ها19

كوهها22

پسروي و پيشروي درياها26

پديده هاي سه گانه فعاليتهاي زمين.. 27

آشنايي.. 27

منشأ ماگما27

مشخصات ماگما29

انواع ماگما32

انجماد و تبلور ماگما35

تفريق ماگمايي.. 36

شكل توده هاي ماگمايي نفوذي.. 36

فعاليتهاي آتشفشاني.. 38

قسمتهاي مختلف آتشفشان. 39

انواع آتشفشان. 40

مواد ناشي از آتشفشان. 43

نحوه فوران آتشفشان. 46

آثار و پديده هاي بعد از آتشفشان. 47

علل آتشفشاني.. 49

توزيع جغرافيايي آتشفشانها51

فعاليتهاي آتشفشاني در ايران. 52

فعاليت هاي دگرگوني.. 54

انواع دگرگوني.. 54

عوامل دگرگوني.. 58

مناطق دگرگوني.. 60

رخساره هاي دگرگوني.. 62

منابع. 63

 

 

 

مقدمه

البته با چنين بررسي هاي کوتاه و اجمالي نمي توان در مورد همه پديده ها و فعاليت هاي زمين به هدف اصلي که همانا پي بردن به تمام نکات ريز و درشت در مورد علت پديده ها و منشأ پديده هاي زمين مي باشد، رسيد ولي بررسي مختصر نيز مي تواند موجب آگاهي خوبي در مورد هدف فوق باشد.

به هر حال سعي شده در اين بررسي تقريباً از همه موارد شنيده شده در مورد پديده هاي زمين مطلبي داشته باشيم و مختصري در مورد تغييرات شکل پوسته زمين و ايجاد چين ها ، درزه ها، گسله ها و تغييراتي در مورد درياها و توضيحاتي در مورد ماگما و منشأ آن و نيز فعاليت هاي آتشفشاني توضيح داده شده است.

تغييرات شكل پوسته زمين

تعريف: رسوبات درياچه و درياها به صورت افقي يا تقريباً افقي ته نشست مي شوند و بعدها در اثر مراحل مختلف سنگ شدگي، فشرده و انبوه تر شده و در مرحلة آخر به سنگهاي رسوبي تبديل مي شوند.

مطالعه سنگهاي رسوبي نشان مي دهد كه اين سنگها از لايه هاي مختلف با تركيب متفاوت تشكيل شده اند كه اين پديده ناشي از تغيير شرايط رسوبگذاري است. به عبارت ديگر بايستي تصور كنيم كه وجود عواملي باعث شده كه در هر زمان، محيط رسوبگذاري و شرايط حمل و نقل فرق كند و بدين ترتيب در بعضي موارد، يك حوضة رسوبي وسيع از دريا جدا شود و به صورت يك كولاب درآيد كه در نتيجه آن، رسوبات تبخيري تشكيل شوند. در زمان ديگر، در همين منطقه، رسوبات دريايي و گاهي نيز رسوبات قاره اي را مشاهده مي كنيم كه تمام اين دلايل نشان دهنده اين است كه پوسته زمين در اثر عواملي حركت كرده و تغيير شكل داده است.

از طرف ديگر، امروزه در سلسله جبالها طبقات رسوبي را مي بينيم كه حاوي فسيلهاي مختلف اند و اين امر نمايشگر اين است كه اين طبقات زماني در ته اقيانوسها تشكيل شده و بعداً در اثر حركات پوسته، به صورت كوه در آمده اند.

از آنچه كه گفته شد ديده مي شود كه پوسته زمين اصولاً حركاتي دارد كه مي توان آن را به دو دسته اساسي زير تقسيم كرد:

حركات كوهزايي: اين حركات، كه طول مدت عمل آن در مقياس زمين شناسي كم است، باعث ايجاد شكستگي ها، چين خوردگي ها و كوهزايي مي شود.

حركات خشكي زايي: اين حركات در مدت نسبتاً طولاني اتفاق مي افتد و طي آن، پوسته زمين تدريجاً به سمت بالا يا پايين حركت مي كند. اين دسته حركات باعث پسروي و پيشروي هاي درياها مي شوند.

 

 

 

 

در مورد ماهيت اين دو دسته حركات نظريات متفاوتي وجود دارد. بر مبناي بعضي از آنها اين دو نوع حركت پوسته، به هم مرتبط اند و براساس نظريات ديگر، حركات ياد شده با يكديگر تفاوت اصولي دارند و مستقل از هم اند.

بايستي توجه داشت كه پديده هايي نظير تغيير شكل پوسته زمين، فعاليتهاي ماگمايي فعاليتهاي آتشفشاني، دگرگوني و زلزله با يكديگر مرتبط اند و تماماً از عوامل داخلي زمين سرچشمه مي گيرند. از آنجا كه بررسي علل تغيير شكل پوسته و ايجاد كوهها بدون اطلاع از ساير پديده هاي مربوط به عوامل داخلي زمين مقدور نيست لذا پس از شرح پديده هاي ناشي از تغيير شكل پوسته، طي فصول جداگانه اي فعاليتهاي ماگمايي، فعاليتهاي آتشفشاني، دگرگوني و زلزله را شرح مي دهيم و در فصل آخر اين بخش به شرح عوامل تكنونيكي و نظرياتي كه درباره منشأ اين عوامل وجود دارد مي پردازيم.

 

چين ها

آشنايي: چين ها را مي توان به عنوان پيچ و موجهاي موجود در سنگهاي زمين تعريف كرد. هرچند چين ها را در سنگهايي كه داراي لايه بندي مشخص اند (مثل سنگهاي رسوبي و بعضي از گدازه هاي آتشفشاني) بهتر مي توان مشاهده كرد ولي چين اصولاً ممكن است در هر سنگي ديده شود.

ابعاد چين ها متفاوت است و از چند سانتيمتر تا چندين كيلومتر تفاوت مي كند. از آنجا كه وضع عمومي چين معمولاً نسبت به طبقات اطراف سنجيده مي شود، بي مناسبت نيست كه ابتدا طبقات و مشخصات آنها را تعريف كنيم:

طبق تعريف طبقه يا لايه قسمتي از سنگ رسوبي است كه تقريباً به حالت يك صفحه و ضخامت آن در مقايسه با طول و عرضش ناچيز است. بالا و پايين طبقه به وسيله اختلاف ساخت يا جنس طبقه با طبقات بالا و پايين مشخص مي شود و به نام سقف و كف طبقه يا لايه خوانده مي شود. بدين ترتيب در حالت كلي سقف لايه را مي توان به صورت يك سطح در نظر گرفت كه به آن سطح لايه بندي نيز مي گويند. هر طبقه با عناصر زير مشخص مي شود:

الف) امتداد طبقه: طبق تعريف امتداد طبقه، امتداد خط فصل مشترك آن با صفحه افقي است، به عبارت ديگر هركدام از خطوط افقي واقع در سطح لايه، امتداد آن نيز هست. با اندازه گيري زاويه بين امتداد طبقه و يك راستاي مشخص (كه معمولاً اين راستاي مشخص شمال مغناطيسي است) امتداد لايه در فضا مشخص مي شود.

ب) شيب: زاويه بين صفحه لايه و صفحه افقي به نام شيب آن خوانده مي شود. به عبارت ديگر، شيب لايه در حقيقت شب خط بزرگترين شيب آن است.

 

بسته به زاويه شيب، طبقات ممكن است افقي، قائم و مايل باشند.

شكل. حالات مختلف طبقات

مشخصه هاي چين مشخصات مختلف چين عبارتند از:

الف) صفحه محوري: عبارت از صفحه اي است كه حتي المقدور چين را به دو قسمت مساوي تقسيم مي كند.

ب) محور چين: فصل مشترك صفحه محوري چين با يكي از لايه هاي آن، به نام محور چين خوانده مي شود.

 

ج) دامنه چين: طرفين چين را دامنه چين نيز مي خوانند.

د) خطر الرأس يا ستيغ چين: خطي است كه بالاترين نقاط يك چين را روي يك لايه معين به هم وصل مي كند. صفحه اي كه حاوي تمام ستيغ هاي يك چين است به نام صفحه ستيغ، يا صفحه خط الرأس ها خوانده مي شود.

ه‍ ( خط القعر: خطي است كه پايين ترين نقاط چين را روي يك لايه معين به هم وصل مي كند.

و) زاويه ميل چين: در خيلي از موارد، محور چين افقي يا تقريباً افقي است ولي در بعضي وقتها اين محور افقي نيست و با افق زاويه اي مي سازد كه اين زاويه را به نام زاويه ميل چين مي خوانند.

شكل. زاويه ميل چين

انواع چين: چين ها را براساس مشخصه هاي مختلف مي توان تقسيم بندي كرد. از نظر شكل كلي مي توان چين ها را به دو دسته كلي زير تقسيم كرد:

الف) تاقديس: تاقديس را مي توان به صورت چيني كه قسمت محدب آن رو به بالا است تعريف كرد. هر چند اين تعريف عموماً صادق است ولي در بعضي موارد ممكن است نتواند چين را به خوبي تعريف كند، به همين جهت امروزه تاقديس را به صورت چيني كه سنگهاي قديمي تر در مركز آن است تعريف مي كنند.

ب) ناوديس: در حالت كلي مي توان ناوديس را به صورت چيني كه تحدب آن رو به پايين است تعريف كرد. در اينجا نيز هر چند اين تعريف عموماً صادق است ولي مواردي كه اين تعريف جوابگو نباشد نيز وجود دارد. به همين جهت ناوديس را به عنوان چيني كه سنگهاي جوان تر در مركز آن قرار دارند تعريف مي كنند.

شكل. انواع تاقديس

در حالتي كه چين فقط داراي يك دامنه و شيب عمومي آن كم باشد به نام چين تك شيب خوانده مي شود.

شكل. انواع ناوديس

براساس وضعيت صفحه محوري و دامنه ها نيز چين را به انواع زير تقسيم مي كنند:

الف) چين متقارن: چيني است كه صفحه محوري آن قائم يا تقريباً قائم باشد.

ب) چين غيرمتقارن: چيني است كه صفحه محوري آن مايل است.

ج) چين برگشته: چيني است كه صفحه محوري آن مايل است و هر دو دامنه چين در يك جهت شيب دارند.

د) چين خوابيده: چيني است كه صفحه محوري آن تقريباً افقي مي باشد.

شكل. انواع چين

ه‍( چين هم شيب: چيني است كه دو دامنه آن موازي و در يك جهت اند. صفحه محوري اين چين ها ممكن است افقي، مايل و يا قائم باشد.

شكل. چين هم شيب

و) چين جناغي: چيني است كه زاويه انحناي آن خيلي تيز باشد.

ز) چين جعبه اي: چين است كه قسمت انحناي چين تقريباً مسطح باشد.

چين بادبزني: چيني است كه هر دو دامنه آن برگشته باشد. در چين بادبزني تاقديسي جهت شيب دو دامنه مخالف و در انواع ناوديسي، موافق يكديگر است.

چين ها را از نظر تغييرات طولي و عمقي و ساير مشخصات نيز تقسيم بندي مي كنند كه اين تقسيم بندي ها موضوع كتابهاي زمين شناسي ساختماني است و در اينجا به همين مقدار اكتفا مي شود.


درزه ها

آشنايي: سنگها غالباً در امتداد سطوح نسبتاً صافي كه درزه نام دارد، شكسته مي شوند. درزه ها را مي توان به عنوان شكستگي هاي سنگ، مشروط بر اينكه سنگهاي دو طرف آن، جابه جايي نسبي به موازات صفحه شكستگي نداشته باشند، تعريف كرد.

طول درزه ها ممكن است از چند سانتيمتر تا چندين صدمتر تغيير كند ولي عرض آنها معمولاً كم و در حدود سانتيمتر است. اغلب درزه ها به شكل صفحات مستوي اند ولي بعضي از آنها نيز به شكل سطوح غيرمشخص ديده مي شوند. در خيلي از موارد ممكن است درزه تشكيل شده به وسيله يك كاني ثانوي پر شود كه اين حالت را معمولاً در سنگهاي آهكي مي توان مشاهده كرد.

انواع درزه: درزه ها را مي توان برحسب وضعيت صفحه آنها و يا براساس طرز تشكيل طبقه بندي كرد.

الف) تقسيم بندي براساس صفحه درزه: بسته به وضعيت صفحه درزه، درزه ها را مي توان به انواع قائم، افقي و مايل تقسيم كرد. امتداد و شيب درزه ها را مانند آنچه در مورد طبقات گفته شد، تعريف مي كنند. همچنين درزه ها را مي توان براساس امتداد به درزه هاي شمالي، جنوبي، شرقي و غربي تقسيم كرد.

ب) تقسيم بندي براساس وضعيت درزه نسبت به طبقات اطراف: در اين نوع تقسيم بندي انواع درزه هاي زير را مي توان تشخيص داد:

1. درزه هاي امتدادي: در اين درزه ها، امتداد درزه با امتداد طبقات رسوبي يا شيستوزيته* سنگهاي دگرگوني مجاور موازي يا تقريباً موازي است.

2. درزه هاي شيبي: آنهايي هستند كه امتدادشان با جهت عمومي شيب طبقات رسوبي يا شيستوزيته سنگهاي دگرگوني مجاور موازي است.

3. درزه هاي قطري: كه امتدادشان با هيچ يك از دو امتداد ياد شده منطبق نيست.

4. درزه هاي طبقه اي: آنهايي هستند كه صفحة آنها موازي لايه بندي عمومي منطقه است.

معمولاً تعداد زياد درزه در يك منطقه موازي هم ديده مي شوند. به تعدادي درزه موازي نام دسته درزه و به دو يا چند دسته درزه، يك سيستم درزه اطلاق مي شود.

ج) تقسيم بندي درزه ها براساس نحوه تشكيل: از نظر چگونگي نيز درزه ها را مي توان تقسيم بندي كرد و بر اين اساس، چهار دسته درزه هاي زير را تشخيص داد:

1. درزه هاي تكتونيكي: كه در اثر حركات تكتونيكي مختلف به وجود مي آيند.

2. درزه هاي ناشي از تنش هاي باقي مانده: كه قبلاً در سنگ وجود داشته است.

3. درزه هاي ناشي از انجماد: كه مشخص ترين انواع آن را مي توان در گدازه هاي بازالتي مشاهده كرد. اين درزه ها معمولاً عمود بر سطح سرد شدن تشكيل مي شوند. در جاده هراز مي توان نمونه هاي جالبي از اين درزه ها را مشاهده كرد.

4. درزه هاي ناشي از عوامل سطحي: مثل درزه هايي كه در اثر حركت سنگهاي بزرگ و يخچالها به وجود مي آيند.

در خيلي از موارد درزه هاي متعددي را مي توان در محل هايي كه چين ها تشكيل شده اند مشاهده كرد. و چنين به نظر مي رسد كه عوامل به وجود آورنده اين درزه ها همان هايي باشند كه چين ها را به وجود آورده اند. از جمله معمولي ترين انواع اين درزه ها، آنهايي است كه در خط الرأس چين ها به موازات صفحه محوري‌ آن تشكيل مي شوند.

گسله ها

آشنايي: گسله ها را مي توان به صورت شكستگي هايي كه در آن، سنگهاي دو طرف سطح شكستگي نسبت به هم تغيير مكاني به موازات صفحه شكستگي دارند، تعريف كرد. مقدار اين تغيير مكان در گسله هاي مختلف از چند سانتيمتر تا چند صد كيلومتر تغيير مي كند.

از آنجا كه سطح گسله عموماً به شكل يك صفحه مستوي است لذا مي توان آن را با تعيين شيب و امتداد صفحه اش، مطابق آنچه كه در مورد لايه ها گفته شد، مشخص كرد. بايستي توجه داشت كه سطح گسله هميشه مستوي نيست و در بعضي موارد به شكل يك سطح منحني است.

مشخصات گسله: مهمترين مشخصات گسله ها عبارتند از:

الف) امتداد گسله: كه در حقيقت امتداد يك خط افقي واقع در صفحه گسله است.

ب) شيب گسله: زاويه خط بزرگترين شيب صفحه گسله با صفحه افقي به نام شيب گسله خوانده مي شود.

ج) كمر بالا: طبقاتي را كه در روي صفحه گسله قرار دارند، به نام كمر بالا مي خوانند.

د) كمر پايين: طبقات واقع در زير صفحه گسله به نام كمر پايين خوانده مي شود.

بديهي است واژه اي كمر پايين و كمر بالا فقط در مواردي اطلاق مي شود كه صفحه گسله مايل يا افقي باشد و در مورد صفحات قائم، چنين تعاريفي صادق نيست.

ه‍ ( زاويه ريك يا پيچ: عبارت از زاويه بين خطي كه اثر حركت گسله را در روي صفحه آن نشان مي دهد با خط افقي واقع در صفحه گسله است. مثلاً در شكل اگر BH يكي از خطوط صفحه گسله باشد زاويه R نمايشگر ريك آن است.

و) زاويه ميل: زاويه اي كه خط موجود در صفحه گسله با صفحه افقي تشكيل مي دهد به نام زاويه ميل آن خوانده مي شود.مثلاً در شكل زاويه P ميل خط BH است.

شكل. مشخصات گسله

انواع حركت طبقات در طرفين صفحه گسله: طبقات دو طرف صفحه گسله ممكن است حركت انتقالي، چرخشي و يا مخلوط اين دو داشته باشند.

شكل. زاويه ميل و ريك

معمولاً تعيين حركت مطلق در گسله ها مشكل است و اغلب بايستي لغزش دو طرف گسله را به طور نسبي مطالعه كرد. لغزش نسبي طرفين صفحه گسله را به انواع زير تقسيم مي كنند:

الف) لغزش كلي: فاصله دو نقطه در طرفين صفحه گسله مشروط به اينكه اين دو نقطه، قبل از تشكيل گسله برهم منطبق بوده باشند. (طول ab)

ب) لغزش عرضي يا شيبي: عبارت از مؤلفه لغزش كلي به موازات خط بزرگترين شيب گسله است. گاهي ممكن است لغزش كلي به موازات شيب صفحه گسله باشد كه در اين حالت اين مؤلفه و لغزش كلي مساوي است. (bc )

ج) لغزش طولي يا امتدادي: كه در حقيقت مؤلفه لغزش كلي به موازات امتداد صفحه گسله است. در اينجا نيز گاهي لغزش كلي منطبق بر اين مؤلفه است. (bc )

 

*شيستوزيته خاصيتي از سنگهاي دگرگوني است كه در نتيجه آن سنگ در امتداد سطح موازي مي شكند.


مبلغ قابل پرداخت 7,000 تومان

توجه: پس از خرید فایل، لینک دانلود بصورت خودکار در اختیار شما قرار می گیرد و همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال می شود. درصورت وجود مشکل می توانید از بخش تماس با ما ی همین فروشگاه اطلاع رسانی نمایید.

Captcha
پشتیبانی خرید

برای مشاهده ضمانت خرید روی آن کلیک نمایید

  انتشار : ۱۰ مرداد ۱۳۹۶               تعداد بازدید : 192

قم - دانشگاه آزاد

توجه: چنانچه هرگونه مشكلي در دانلود فايل هاي خريداري شده و يا هرگونه سوالي داشتيد لطفا ازطريق شماره تلفن (9224344837)و ايميل اعلام شده ارتباط برقرار نماييد.

فید خبر خوان    نقشه سایت    تماس با ما