بانک تخصصی مقالات و پروپوزال دانشجویی

فروش آنلاین مقالات دانشجویی، پروپوزال، پروژه، گزارش کارآموزی و کارورزی، طرح کسب و کار، طرح توجیهی کارآفرینی ، بروشور، پاورپوئینت و...

محل لوگو

آمار بازدید

  • بازدید امروز : 274
  • بازدید دیروز : 563
  • بازدید کل : 65152

مقاله3_جغرافياي زمين


مقاله3_جغرافياي زمين

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فهرست مطالب............................................................................................................................... 1

مقدمه. 3

مشخصات جغرافيايي زمين.. 4

شكل زمين.. 4

طرز تعيين شعاع زمين.. 5

تسطيح قطبين زمين.. 6

قطبين، استوا، مدارات، نصف النهارات... 6

مختصات جغرافيايي زمين.. 6

حركت وضعي زمين.. 7

حركت انتقالي زمين.. 7

خشكي ها و درياها8

تقسيم بندي زمين براساس آب و هوا10

قسمت هاي اصلي زمين.. 10

هوا كره. 12

تركيب هوا12

ضخامت هوا13

تقسيم بندي لايه هاي هوا13

دماي هوا15

فشار هوا16

رطوبت هوا18

ابر و مه. 19

باران، برف و تگرگ.... 22

باد. 23

رعد و برق و صاعقه. 24

تودة هوا و جبهه هوا26

آب و هواي مختلف... 27

آب كره. 29

آب كره. 30

رودخانه ها و جويبارها30

مشخصات رودخانه ها31

اقيانوس ها و درياها33

درياچه ها و مردابها39

آبهاي زيرزميني.. 42

يخچالهاي طبيعي.. 48

انواع يخچالها49

قسمت سنگي زمين يا سنگ كره 51

نحوه مطالعه ساختمان داخلي زمين.. 51

پوسته زمين.. 53

گوشته زمين.. 54

هسته زمين.. 57

تركيب شيميايي كلي زمين.. 58

خواص كانيها و نحوه تشكيل آنها59

تبلور. 59

خواص عمومي كانيها61

طرز تشكيل كانيها63

انواع كانيها72

سنگها73

توزيع سنگها در پوسته زمين.. 74

سنگهاي آذرين.. 74

سنگهاي رسوبي.. 76

سنگهاي دگرگوني.. 77

منابع. 79

 


مقدمه

کره زمين يکي از سياره هاي جامد منظومه شمسي مي باشد که از سنگ و کاني ها تشکيل يافته و يک سطح جامد دارد که بخش بزرگي از اين سطح جامد را آب فرا گرفته اما بخش ديگر از روي سطح (فضاي بالاي زمين) را هوا فرا گرفته که متشکل از چندين نوع گاز و مواد ديگر است که در اين مقاله سعي شده ابتدا در مورد وضعيت جغرافيايي زمين مطالبي گفته شود و سپس در مورد قسمت هاي اصلي زمين يعني آب ها و سنگ ها و کاني ها بحث شود و پس از آن در مورد خواص کاني ها و سنگ ها و چگونگي تشکيل آنها بحث مي شود و در آخر در مورد تقسيم بندگي سنگ هاي (آذرين، رسوبي و دگرگوني) بحث به ميان خواهيم آورد.

 

 

 


 

مشخصات جغرافيايي زمين

شكل زمين

انسان ها از زمان هاي قديم به دنبال پي بردن به وضعيت و شكل كره زمين بوده اند. آنها آرزو داشتند تا شكل زمين را از يك فاصله دور به طور كلي مشاهده كرده و بررسي نمايند.

هرچند كرويت زمين از زمان هاي خيلي پيش و با تكيه به بعضي دلايل فيزيكي مشخص شده بود (530 قبل از ميلاد توسط فيثاغورث) ولي امروزه با استفاده از پروازهاي فضايي مي توان كرويت آن را به چشم ديد و از آن عكسبرداري كرد.

گرچه در مرحله اول مي توان زمين را به شكل يك كره به شعاع متوسط 6371 كيلومتر در نظر گرفت، ولي مي دانيم كه كرويت زمين كامل نيست بلكه در قطبين كمي فرورفتگي دارد به طوري كه شعاع استوايي آن 6378 و شعاع قطبي آن 6356 كيلومتر است. در اينجا بايستي تذكر دهيم كه شكل زمين با بيضوي دوار و اصولاً با هيچيك از اشكال هندسي منطبق نيست.

بهترين تعريفي كه براي شكل زمين مي توان در نظر گرفت آن است كه زمين را به شكل زمين در نظر گيريم. اين شكل كه در نقشه برداري مورد استفاده قرار مي گيرد به نام «زمين ديس» خوانده مي شود و مي توان آن را به عنوان سطح متوسط آب اقيانوس ها تعريف كرد. با اين تعريف براي مشخص كردن سطح زمين در خشكي ها، بايستي ادامه فرضي سطح آب اقيانوسها را در آن نقطه محاسبه كرد و آن را به عنوان زمين ديس در نظر گرفت.

 

 

 

 

شكل (زمين ديس)

جدول. مشخصات عمومي زمين

رديف

شرح

واحد

مقدار

1

شعاع استوايي

كيلومتر

6378260

2

شعاع قطبي

كيلومتر

6356911

3

شعاع متوسط

كيلومتر

6371221

4

محيط استواي زمين

كيلومتر

40077

5

محيط قطبي

كيلومتر

40009

6

سطح زمين

كيلومتر مربع

510000000

7

حجم زمين

كيلومتر مكعب

1012× 108315

8

مساحت آبهاي زمين

كيلومتر مربع

365982450

9

مساحت خشكي هاي زمين

كيلومتر مربع

144118025

 

طرز تعيين شعاع زمين

در سال 240 قبل از ميلاد، اراتوستنس رييس كتابخانه اسكندريه براي اولين بار شعاع زمين را اندازه گرفت. وي شنيده بود كه در شهر سين كه امروزه به نام اسوان خوانده مي شود، آفتاب در ظهر روز اواسط تابستان، به طور قائم مي تابد و امتداد شاغولي بدون سايه است در صورتي كه در همان ساعت در شهر اسكندريه كه به فاصله تقريبي 772 كيلومتر از آن قرار داشت، امتداد شاغولي داراي سايه بود. وي بعد از اندازه گيري متوجه شد كه در اين نقطه آفتاب با امتداد شاغولي زاويه 7 درجه و 12 دقيقه تشكيل مي دهد.

شكل. طرز تعيين شعاع زمين

با استفاده از روابط ساده هندسي وي توانست شعاع زمين را به شرح زير محاسبه كند:

كيلومتر = محيط زمين

چنانكه مي دانيم اين عدد خيلي نزديك به اندازه واقعي محيط زمين است (40000 كيلومتر). امروزه نيز از همين روش براي محاسبه شعاع زمين استفاده مي شود، اما براي جلوگيري از خطاي پارالاكس، به جاي قراول روي به خورشيد، به يكي از ستاره ها قراول مي روند و نيز فاصله دو نقطه را زيادتر انتخاب مي كنند تا محاسبات دقيقتر باشد.

تسطيح قطبين زمين

هرگاه قطر استوايي زمين را به De و قطر قطبي آن را به Dp نشان دهيم، تسطيح قطبين زمين F طبق رابطه زير تعريف مي شود:

= تسطيح قطبين

مقدار تسطيح از طريق ارقام جدول، است، ولي محاسباتي كه با استفاده از ماهواره ها شده اين مقدار را بدست داده كه مسلماً مقدار اخير صحيح تر است.

قطبين، استوا، مدارات، نصف النهارات

هرگاه زمين را به شكل يك كره در نظر گيريم، مي توانيم براي آن نيز نظير كره عالم، قطبين، استوا، مدارات و نصف النهارات را تعريف كنيم. قطبين زمين در دو انتهاي محور آن قرار دارند و استواي آن دايره عظيمه ايست كه فاصله اش از دو قطب يكسان است. مدارات دواير كوچكتري هستند كه با استوا موازيند. نصف النهارات در حقيقت دواير عظيمه اي هستند كه از قطبين زمين مي گذرند. دو مداري را كه در عرض 23 درجه و 27 دقيقه شمالي و جنوبي قرار دارند به ترتيب به نام مدارات رأس السرطان و رأس الجدي مي خوانند.

مختصات جغرافيايي زمين

براي مشخص كردن موقعيت نقاط در روي كره زمين، از دو مختصات طول و عرض جغرافيايي استفاده مي كنند.

طول جغرافيايي: طول جغرافيايي هر نقطه زاويه بين نصف النهار آن نقطه و نصف النهاري است كه به عنوان مبدأ انتخاب شده است (نصف النهار گرينويچ). طول جغرافياي به 180 درجه شرقي و 180 درجه غربي تقسيم مي شود.

عرض جغرافيايي: عرض جغرافيايي هر نقطه، زاويه بين خط قائم آن نقطه و سطح استوا است. بسته به اينكه نقطه در بالا يا پايين سطح استوا باشد، عرض نقطه شمالي يا جنوبي خواهد بود.

حركت وضعي زمين

مي دانيم كه زمين در هر 24 ساعت يك بار به دور محوري كه نسبت به سطح مدار آن زاويه 23 درجه و 27 دقيقه تشكيل مي دهد مي چرخد. به علت صلب بودن زمين، سرعت خطي نقاط مختلف آن متفاوت است به طوري كه سرعت خطي زمين در استوا 7/465 متر در ثانيه و سرعت خطي آن در قطبين صفر است.

حركت انتقالي زمين

زمين در هر 365 روز و 6 ساعت يك بار روي مدار بيضي شكلي كه قطر بزرگ آن 930 ميليون كيلومتر طول دارد و خروج از مركز آن 167 0/0 است به دور خورشيد مي چرخد. سرعت حركت انتقالي زمين تقريباً 108000 كيلومتر در ساعت است. تمايل محور زمين نسبت به مدار آن، در طول حركت انتقالي فصول را به وجود مي آورد.

 

 

 

 

 

 

شكل. حركت انتقالي زمين


خشكي ها و درياها

آشنايي: از نظر جغرافيايي زمين را مي توان به دو قسمت خشكي ها و درياها تقسيم بندي كرد. براساس آخرين اندازه گيري ها، تقريباً 71 درصد زمين از آب پوشيده شده است و بقيه يعني 29 درصد آن را خشكي ها تشكيل مي دهد. بايستي توجه داشت كه توزيع خشكي ها و آبها در نيمكره شمالي و جنوبي زمين يكنواخت نيست بلكه اغلب خشكي ها در نيمكره شمالي و بيشتر آبها در نيمكره جنوبي قرار گرفته است، به طوري كه مي توان نيمكره شمالي را نيمكره خشكي و نيمكره جنوبي را نيمكره دريايي نيز نامگذاري كرد.

مساحت خشكي هاي نيمكره شمالي 116 و مساحت خشكي هاي نيمكره جنوبي فقط 29 ميليون كيلومتر مربع و شامل آمريكاي جنوبي، استراليا، جنوب آفريقا و زمينهاي قطب جنوب است.

خشكي ها: از نظر پستي و بلندي خشكي ها را به سه دسته كوهها، فلاتها، دشتها تقسيم مي كنند:

الف) كوهها؛ كوهها مناطقي مرتفع از سطح زمين اند كه وسعت سطح بالايي آنها خيلي كم است. مرتفع ترين قله زمين اورست و ارتفاع آن از سطح دريا 8848 متر است.

ب) فلاتها؛ اين نام به قسمت هاي مرتفع زمين كه سطح بالايي آنها وسعت زيادي داشته باشد اطلاق مي شود.

ج) دشتها؛ قسمتهاي مسطح و كم ارتفاع زمين دشت ناميده مي شود.

به طور كلي مي توان گفت كه مناطق مرتفع در سطح زمين وسعت بسيار كمي را داراست و ارتفاعات بيش از 4000 متر توسعه زيادي ندارند به طوري كه ارتفاع متوسط بيش از نيمي از خشكي هاي زمين كمتر از 500 متر است.

بر مبناي جدا بودن خشكي ها از يكديگر، آنها را به 5 قاره تقسيم مي كنند.

 

 

 

جدول. تقسيم بندي قاره ها

رديف

قاره

وسعت به ميليون كيلومتر مربع

درصد به نسبت خشكي ها

درصد به نسبت سطح زمين

1

آسيا

3/44

6/30

7/8

2

امريكا

39

9/26

6/7

3

افريقا

1/30

8/20

9/5

4

اروپا

1/10

7

2

5

اقيانوسيه

9

2/6

8/1

 

بقيه وسعت خشكي ها را كه بالغ بر 5/12 ميليون كيلومتر مربع است (5/8 درصد خشكي ها و 4/2 درصد سطح زمين) سرزمينهاي قطبي تشكيل مي دهند.

در مورد تفكيك بودن قاره ها استثناهايي هم وجود دارد. مثلاً با اينكه قاره هاي آسيا و اروپا كاملاً به هم متصل اند با اين وجود به نام دو قاره جداگانه نامگذاري شده اند و نيز امريكاي شمالي و جنوبي با وجودي كه كاملاً از هم جدا هستند به نام يك قاره خوانده مي شوند.

درياها: چنانكه گفتيم بيش از 71 درصد سطح زمين را آب پوشانيده است. عميق ترين نقطه اقيانوسها در محلي به نام ميندانائو در اقيانوس كبير قرار دارد كه عمق آن به 10793 متر مي رسد، ولي عمق اقيانوسها زياد نيست و فقط ⅓ اقيانوس ها بيش از 4000 تا 5000 متر عمق دارند.

تقسيم بندي آبهاي زمين به مراتب مشكل تر از خشكي هاست، زيرا تمام آبها به هم متصل اند، ولي آبهاي زمين را نيز براساس وضعيتشان نسبت به قاره ها تقسيم كرده اند.

جدول. تقسيم بندي اقيانوس ها

رديف

قاره

وسعت به ميليون كيلومتر مربع

درصد به نسبت خشكي ها

درصد به نسبت سطح زمين

1

آسيا

3/44

6/30

7/8

2

امريكا

39

9/26

6/7

3

افريقا

1/30

8/20

9/5

4

اروپا

1/10

7

2

5

اقيانوسيه

9

2/6

8/1

تقسيم بندي زمين براساس آب و هوا

زمين را از نظر آب و هوا به منطقه به شرح زير تقسيم مي كنند:

الف) منطقه استوايي؛ كه بين عرض هاي 27 و ْ 23 شمالي و جنوبي (بين مدارات رأس السرطان و رأس الجدي) واقع است.

ب) منطقه معتدله شمالي؛ اين منطقه بين مدار رأس السرطان و مدار با عرض جغرافيايي 33/66 درجه شمالي واقع است.

ج) منطقه معتدله جنوبي؛ اين منطقه بين مدار رأس الجدي و مدار با عرض جغرافيايي 33/66 درجه جنوبي قرار دارد.

د) منطقه منجمد شمالي؛ كه بين مدار با عرض جغرافيايي 33/66 درجه شمالي و قطب شمال واقع است.

ه‍ ( منطقه منجمد جنوبي؛ كه بين مدار با عرض جغرافيايي 33/66 درجه جنوبي و قطب جنوب قرار دارد.

قسمت هاي اصلي زمين

تعريف: به طور كلي مي توان گفت كه زمين از سه قسمت اصلي زير تشكيل شده است:

الف) پوشش گازي يا هوا كره كه به صورت قشري سرتاسر زمين را احاطه كرده است.

ب) قسمت آبي يا آب كره كه از اقيانوسها، درياچه ها، رودخانه ها، آبهاي زيرزميني و يخچالهاي طبيعي تشكيل شده است.

ج) قسمت سنگي كه مهمترين واحد زمين و خود از قسمت هاي زير تشكيل شده است.

- پوسته

- گوشته

- هسته

در جدول زير مشخصات اين واحدها نشان داده شده است.

جدول. مشخصات واحدهاي تشكيل دهنده زمين

رديف

قسمت

مواد تشكيل دهنده

حالت فيزيكي

ضخامت متوسط كيلومتر

حجم ميليون كيلومتر مكعب

جرم مخصوص گرم بر سانتيمتر مكعب

جرم كلي گرم

درصد جرم

1

هوا كره

ازت، اكسيژن، آب، دي اكسيد كربن و گازهاي ديگر

گازي

-

-

-

1024 × 5 00/0

9 0000/0

2

آب كره

آب، نمك، برف، يخ

مايع و جامد

8/3

1370

3 0/1

1024× 41/1

24 0/0

3

پوسته

سليكاتهاي معمولي

جامد

33

8870

8/2

1024× 10/25

4/0

4

گوشته

سليكاتهاي بازي، احتمالاً سنگهاي حاوي اليوين و پيركسن

جامد

2883

899000

5/4

1024× 4016

2/67

5

هسته

آهن و نيكل

قسمت خارجي مايع قسمت داخلي جامد

3471

175000

11

1024×1936

4/32

6

زمين

   

6371

1083220

52/5

1024×5976

100

 

بايستي در نظر داشت كه اين سه قسمت كاملاً از هم تفكيك نيستند بلكه در هر قسمت ناخالصي هايي از دو قسمت ديگر وجود دارد. مثلاً در پوشش گازي زمين، هميشه مقداري بخار آب و ذرات ريز گرد و غبار موجود است و يا آبهاي زمين، محتوي ذرات ريز جامد و نيز مقدار زيادي هواست و بالاخره در خلل و فرج قسمتهاي سخت زمين، هميشه مقداري آب و هوا وجود دارد.

با وجودي كه قسمت سنگي قسمت اصلي وزن و حجم زمين را تشكيل مي دهد معذلك اهميت دو قسمت ديگر را با وجود حجم و وزن نسبي كم، نبايستي از نظر دور داشت. مثلاً آب يكي از مواد اصلي حيات است و بدون آن مسلماً زندگي نمي توانسته در زمين وجود داشته باشد. به علاوه، آب به صورت باران، برف، يخ، رودخانه، درياچه و دريا از نظر زمين شناسي نيز عمل مهمي را در فرسايش و رسوب گذاري انجام مي دهد. اهميت هوا نيز بر كسي پوشيده نيست. در اينجا بايستي علاوه بر اهميت آن از نظر حيات، تأثير آن را به عنوان يكي از عوامل مهم زمين شناسي يادآوري كنيم. به عنوان مثال تركيب اكسيژن و دي اكسيدكربن موجود در هوا با سنگهاي زمين، باعث تجزيه و در نتيجه خرد شدن آنها شده و در نتيجه موجب سهولت حمل و نقل آنها مي شود. باد نيز چنانكه خواهيم ديد يكي از عوامل مهم حمل مواد است.

هوا كره

تركيب هوا

تركيب هواي معمولي يعني هواي مجاور زمين را مي توان به دو دسته گازها و گرد و غبار موجود در آن تقسيم كرد.

گازهاي موجود در هوا: گازهاي هوا خود به سه دسته زير تقسيم مي شوند:

الف) گازهايي كه تقريباً نسبت آنها ثابت است و تركيب آنها در جدول نشان داده شده است (اين تركيب مربوط به طبقات هواي مجاور زمين است). ازن موجود در هوا اگر چه مقدارش خيلي كم است ولي از نظر جذب اشعه ماوراء بنفش اهميت فوق العاده اي دارد.

گازهاي ثابت هوا

گاز

ازت

اكسيژن

آرگن

نئون

هليوم

هيدروژن

كريپتن

گزنن

درصد حجمي

084/78

946/20

94/0

0012/0

0004/0

5-10 ×5

5-10 ×5/0

6-10 ×5/0

 

ب) گازهايي كه هميشه در هوا موجودند ولي نسبت آنها تغيير مي كند مثل بخار آب و دي اكسيدكربن. مقدار آب موجود در هوا از يك هزارم تا چندصدم تغيير مي كند و وجود آن عامل مهمي در تعديل درجه حرارت هواست.

ج) گازهايي كه فقط در بعضي قسمت ها در هوا وجود دارند مثل اكسيدهاي گوگرد و تركيبات آمونياك.

گرد و غبار موجود در هوا: هوا همواره حاوي ذرات بسيار ريز گرد و غبار است كه مقدار آن بسته به موقعيت محل و ارتفاع آن تفاوت مي كند.

ضخامت هوا

هر چقدر از سطح زمين بالا رويم هوا رقيق تر مي شود، ولي دقيقاً نمي توان گفت كه تا چه ارتفاعي هوا موجود است و از آن به بعد ديگر هوا وجود ندارد اما به طور قطع مي توان گفت كه هوا تا ارتفاع چند صد كيلومتري وجود دارد و بديهي است كه در اين ارتفاع، هوا فوق العاده رقيق است به طوري كه در ارتفاع 50 كيلومتري، فشار هوا فقط كسري از ميليمتر است. با اين وجود، به طور متوسط مي توان ارتفاع مؤثر هوا را حدود 80 تا 100 كيلومتر در نظر گرفت.

تقسيم بندي لايه هاي هوا

ضخامت مؤثر هوا را براساس عوامل مختلف مثل تغييرات تركيب شيميايي، دما، ويژگيهاي الكترومغناطيسي و تركيب، به لايه هاي مختلف تقسيم مي كنند كه در زير به شرح آن مي پردازيم.

تقسيم بندي براساس تركيب شيميايي: براساس تركيب شيمايي، مي توان هوا را به دو قسمت هوموسفر و هتروسفر تقسيم كرد:

الف) هوموسفر: تركيب اين بخش از هوا همان است كه قبلاً بررسي كرديم و ضخامت آن 80 تا 100 (به طور متوسط 90) كيلومتر است.

ب) هتروسفر: از ارتفاع متوسط 90 كيلومتري به بعد، تركيب هوا تغيير مي كند و برحسب جرم اتمي گازها؛ لايه هاي مختلفي به وجود مي آيد.

در بالاي هوموسفر به ترتيب چهار لايه مركب از ازت مولكولي (ارتفاع 90 تا 200 كيلومتري)، اكسيژن اتمي (ارتفاع 200 تا 1000 كيلومتري)، هليوم اتمي (ارتفاع 1000 تا 2400 كيلومتري) و هيدروژن اتمي (ارتفاع 2400 تا 10000 كيلومتري) وجود دارد.


مبلغ قابل پرداخت 7,000 تومان

توجه: پس از خرید فایل، لینک دانلود بصورت خودکار در اختیار شما قرار می گیرد و همچنین لینک دانلود به ایمیل شما ارسال می شود. درصورت وجود مشکل می توانید از بخش تماس با ما ی همین فروشگاه اطلاع رسانی نمایید.

Captcha
پشتیبانی خرید

برای مشاهده ضمانت خرید روی آن کلیک نمایید

  انتشار : ۱۰ مرداد ۱۳۹۶               تعداد بازدید : 74

قم - دانشگاه آزاد

توجه: چنانچه هرگونه مشكلي در دانلود فايل هاي خريداري شده و يا هرگونه سوالي داشتيد لطفا ازطريق شماره تلفن (9224344837)و ايميل اعلام شده ارتباط برقرار نماييد.

فید خبر خوان    نقشه سایت    تماس با ما