فهرست مطالب

عنوان صفحه

چكيده 1

بخش اول: كنسرو رب گوجه فرنگي 2

مقدمه 3

تاريخچه صنعت كنسرو 4

تاريخچة كنسرو سازي در ايران 5

توليد رب گوجه فرنگي 6

 

فصل اول 7

1-1 پيدايش گوجه فرنگي 8

2-1 تركيب شيميايي گوجه فرنگي 8

3-1 كشت گوجه فرنگي 12

4-1 برداشت گوجه فرنگي 13

5-1 حمل گوجه فرنگي 14

 

فصل دوم: 15

1-2 گزارش از شركت صنايع غذايي گلستان عصاره توليد كنندة رب گوجه فرنگي دلند 16

2-2 نفشة ساختماني شركت 18

3-2 روند توليد كنسرو رب گوجه فرنگي 21

1-3-2 دريافت گوجه فرنگي 21

2-3-2 شستشو 21

3-3-2 سورت كردن 22

4-3-2 خرد و له كردن 23

5- 3-2 حرارت مقدماتي 23

6-3-2 استخراج و تصفيه پالپ 23

7-3-2 تغليظ آب گوجه فرنگي 24

4-2 بسته بندي 28

1-4-2 بسته بندي قوطي 28

1-1-4-2 افزودن نمك 28

2-1-4-2 پاستوريزاسيون 29

3-1-4-2 پر كردن 29

4-1-4-2 دربندي قوطي 30

5-1-4-2 تونل پخت 31

6-1-4-2 تاريخ زدن 31

7-1-4-2 بسته بندي قوطي 32

2-4-2 بسته بندي اسپتيك 32

5-2 انبار 33

 

فصل سوم: تأسيسات 34

1-3 ديگ بخار 35

2-3 كمپرسور هواسان 37

3-3 سيستم آبرساني 38

4-3 سيستم فاضلاب 38

6-3 سيستم اطفاي حريق 39

 

فصل چهارم: آزمايشات كنترل كيفيت 40

مقدمه 41

1-4 آزمايشات فيزيكوشيميايي 42

2-4 آزمون هاي ميكروبي 47

3-4 بررسي ويژگيهاي ارگانولپتيكي 49

4-4 ارزيابي دربندي قوطي 49

5-4 آزمونهاي آب 52

6-4 فرم ارزيابي محصول 55

بخش دوم: شير و فراورده هاي آن 57

فصل پنجم 58

مقدمه 59

1-5 تعريف شير 59

2-5 خواص فيزيكي شير سالم 61

3-5 اجزاي اصلي شير 64

4-5 بي ثباتي تركيبات شير 78

 

فصل ششم: گزارش از كارخانة پگاه گلستان توليد كنندة شير پاستوريزه و فراورده هاي آن 79

1-6 معرفي كارخانه 80

2-6 نحوة تأمين شير مورد نياز مجتمع 84

3-6 جمع آوري و حمل شير به كارخانه 84

4-6 فرايند دريافت شير خام 85

5-6 اهميت كيفيت بهداشتي شير خام 86

 

فصل هفتم: فرايند صنعتي شير 87

1-7 جداسازي چربي و تميز كردن شير 88

2-7 هموژنيزاسيون 88

3-7 عمليات حرارتي 89

 

فصل هشتم: فراورده هاي توليدي كارخانه 92

1-8 شير 93

1-1-8 شير پاستوريزه 93

2-1-8 شير استريليزه 94

2-8 ماست 97

1-2-8 خصوصيات شير مصرفي در توليد ماست 97

2-2-8 استارتر در توليد ماست 98

3-2-8 مراحل توليد ماست 98

4-2-8 ساختار تشكيل ماست 101

3-8 پودر شيرخشك و پودر آب پنير 104

1-3-8 پودر شيرخشك 104

2-3-8 پودر آب پنير 107

3-3-8 بسته بندي 108

4-3-8 موارد مصرف 108

5-3-8 كنترل كيفي 108

فصل نهم 109

1-9 نحوة نگهداري شير و فراورده هاي آن 110

2-9 مقايسه ارزش غذايي شير خام، شير پاستوريزه و شير استريليزه 111

3-9 افزودني هاي مجاز 112

4-9 بازدارنده هاي رشد ميكروبي 112

 

فصل دهم: آزمايشات كنترل كيفيت 114

1-10 آزمون هاي شيميايي 115

1-1-10 اندازه گيري درصد چربي 115

2-1-10 اندازه گيري درصد پروتئين 116

3-1-10 تعيين مادة خشك 117

4-1-10 آزمونهايي كه در هنگام دريافت شير خام انجام مي گيرد 118

5-1-10 تشخيص آنتي بيوتيك در شير 124

6-1-10 تست فسفاتاز 125

7-1-10 تست پراكسيداز 126

8-1-10 تست آب اكسيژنه 126

9-1-10 تعيين درصد نمك 127

10-1-10 تعيين اسيديته 128

11-1-10 تعيين غلظت سود و اسيد 129

2-10 آزمونهاي ميكروبي 130

1-2-10 آزمايش احياء متيلن بلو در شير خام (ردوكتاز) 130

2-2-10 آزمون اسپوركانت 131

3-2-10 شمارش كلي ميكروبها (توتا) 134

4-2-10 روش شمارش و تشخيص كليفرمها 134

5-2-10 روش جستجو و شناسايي اشريشياكلي 135

6-2-10 شناسايي استافيلوكوكوس اورئوس 136

7-2-10 روش شناسايي كپك ها (كپك و مخمر) 137

8-2-10 تست فينگر 138

9-2-10 كشت آب مسيرهاي CIP 138

3-10 فرم ارزيابي محصولات 139

نتيجه گيري 142

منابع و مآخذ 143

ضميمه 144

 

 

بخش اول:

مقدمه:

غذا به عنوان يكي از نيازهاي اصلي بشر و ارتباط مستقيم آن با سلامت و بقاي او همواره مورد توجه بوده است.

انسان اوليه براي دستيابي به غذا مجبور بود به شكار بپردازد و يا از ميوه ها و گياهاني استفاده نمايد كه هيچ گونه شناختي نسبت به فوايد و مضرات آنها نداشت، حتي گاهي مسافتها طولاني را مي پيمود تا غذاي خود را تأمين نمايد. در نتيجه براي دسترسي آسان به غذا، به دامداري و كشاورزي روي آورد. اما اين كافي نبود، رشد روزافزون جمعيت از يك سو و از سوي ديگر كمبود آذوقه در فصول ديگر و يا مواقع قحطي، نياز تغذيه اي را بيشتر نمود.

اين در حالي بود كه وي در فصل برداشت و يا هنگام استفاده از گوشت حيوانات مقدار زيادي از
آن ها را به دليل فاسد شدن دور مي ريخته و يا به مصرف حيوانات اختصاص مي داده است. پس بايد چاره اي مي انديشيد تا بتواند مازاد بر مصرف خود را به گونه اي به مدت طولاني تر حفظ نمايد.

بنابراين چه بايد مي كرد؟ چگونه مشكل كمبود تغذيه را رفع نمايد؟

چند راه ممكن بود:

1- افزايش توليد 2- جلوگيري از فساد ماده غذايي

3- انبار كردن به مدت طولاني 4- تنوع و گسترش منابع تغذيه اي

استفاده از اين روشها مي توانست راهكار مناسبي باشد.

از ابتدايي ترين روشهايي كه براي جلوگيري از فساد برگزيد خشك كردن در زير نور آفتاب و به مرور زمان دودي كردن، نمك سود كردن و ... بوده است.

از طرفي انتخاب واريته هايي با ميزان توليد بيشتر و پرورش آنها كمك شاياني به افزايش توليد نمود.

استفاده از انبارهاي سرد و تاريك (با نور كم) نيز تا حدي براي افزايش مدت ماندگاري محصول مناسب مي نمود اما باز هم قسمت اعظم محصولات فاسد و غيرقابل استفاده مي شد.

گسترش و تنوع در غذا به عنوان مثال پي بردن به فرايند تخمير و توليد ماست، پنير و نان از ديگر عوامل مؤثر بوده است.

تمامي اين روشها تغييرات زيادي يافتند و نتايج مفيد آنها بشر را در پيشبرد اهداف عالي و كاستن نقصها سهيم ساخت.

بعدها به ارتباط بعضي بيماريها و مصرف غذاهاي آلوده پي برد و با تحقيق، مطالعات و آزمايشات فراوان به وجود ميكروارگانيسمها و تأثير آنها در فساد مواد غذايي آگاهي يافت و براي از بين بردن آنها دريافت اعمال حرارت، ايجاد خلاء و رعايت اصول بهداشتي و ... مي تواند مؤثر واقع شود.

به اين ترتيب با تكامل بشر و پيشرفت او درعلم، به تدريج روشها، ابداعات و اختراعات ارزنده اي براي بهبودكيفيت، جلوگيري از فساد و افزايش مدت ماندگاري مواد غذايي صورت گرفت و بالاخره صنعت غذا هم در كنار ديگر صنايع پا گرفت و روبه پيشرفت نهاد.

چنانكه امروزه شاهديم، با تكنولوژي پيشرفته؛ خشك كردن، انجماد سريع پاستوريزاسيون، استريليزاسيون، كنسرواسيون، بسته بندي اسپتيك، سيستمهاي فراپالايش و ... در شرايطي كاملاً بهداشتي، در مدت زماني اندك و ميزان زياد توليد انجام مي گيرد.

وجود انبارهاي مكانيزه و سردخانه هاي زير صفر نگهداري محصولات را به مدت طولاني بدون آنكه آسيب چنداني به بافت آنها برساند امكان پذير ساخت.

همچنين علم ژنتيك با بررسي نژادها، گونه ها و واريته هاي مختلف به اصلاح نژاد پرداخت و مواليدي با بازدهي بالا ايجاد نمود.

بنابراين همگام با صنايع غذايي ديگر علوم مرتبط با آن نيز ياري نموده و صنعت غذا را تا جايي پيش برد كه بشر امروز بتواند به غذايي سالم با تنوع زياد با حفظ حداكثر ارزش غذايي، دسترسي آسان داشته باشد.

در اين گزارش به صنعت توليد كنسرو رب گوجه فرنگي پرداخته شده است اميدوارم با توجه به مدت زمان كوتاه در گردآوري مطالب تا حدي مفيد، موفق بوده باشم.

 

- تاريخچة صنعت كنسرو

كلمة كنسرو از لغت يوناني «conservar» به معني محافظت كردن گرفته شده است. بنابراين مي توان گفت كه هدف از كلمة كنسرو كردن در صنايع غذايي ايجاد شرايطي است كه بتوان تحت آن شرايط محصول مورد نظر را براي مدت طولاني نگهداري نمود.

تاريخچة كنسرو سازي به سال 1790 كه دولت فرانسه با كشورهاي اروپايي در حال جنگ بود برمي گردد(2).

بيماري اسكوربوت، افراد نيروي دريايي فرانسه را رنج مي داد. اين اوضاع نابسامان دولت فرانسه را واداشت تا جايزه اي معادل 12000 فرانك براي كسي كه روش نگهداري مواد غذايي را بيابد، تعيين كند(3).

تا اين كه در سال 1798 قناد فرانسوي به نام نيكلاس اپرت[1] كه امروزه بنام پدر كنسروسازي معروف است با ابداع روش مناسبي، مشكل را حل كرد. وي دريافت كه اگر مواد غذايي را در داخل قوطي سربسته حرارت بدهند و پس از آن هوا به داخل ظرف نفوذ نكند زمان ماندگاري غذا به نحو چشمگيري افزايش مي يابد.

آپرت در سال 1810 نتيجة تحقيقات خود را در كتابي به نام «L,Art de coserve» منتشر كرد كه كليات آن در 4 ماده ذيل خلاصه شده بود:

1- تميز كردن و گذاشتن مواد غذايي كه قصد كنسرو كردن آنها را داريم در داخل ظروف شيشه اي

2- درب بندي دقيق اين ظروف به وسيلة چوب پنبه

3- قرار دادن اين ظروف در داخل آب جوش به مدت هاي مختلف، بسته به نوع مادة غذايي

4- بيرون آوردن ظروف و سرد كردن آنها. (2)

وي از جزئيات عمل خود در جلوگيري از فساد به درستي آگاه نبود. به مرور، مقالات متعددي در اين مورد نوشت و در يكي از آنها به نقش دما در از بين بردن و عقيم كردن آنزيمها اشاره نمود.

اما پاستور دانشمند بزرگ فرانسوي با مطالعات فراوان ثابت كرد كه نقش اصلي اين عمل در جلوگيري از فساد، اثر دما بر روي ميكروارگانيسمها است(1).

مطالعات بر روي كنسرو كردن مواد غذايي در نتيجة عمل اپرت رو به فزوني نهاد و به نتايج چشمگيري دست يافت.

ظروف لعابي به جاي ظروف شيشه اي متداول گرديد. فوستيير[2] روش لحيم كردن قوطيهاي فلزي را اختراع نمود و در سال 1851 آبردين[3] با اضافه كردن مقداري محصول غليظ نمك و املاح ديگر توانست دماي استريليزاسيون را به بيش از 100 درجه بالا ببرد.

تا اينكه در سال 1874 ديگ بخار توسط پاپن و اتوكلاو توسط شريور[4] اختراع گرديد (1).

و امروز در جهان نگهداري مواد غذايي پيشرفت زيادي كرده است و روشهاي بيشماري مورد استفاده قرار مي گيرد تا جايي كه امروزه از فروشگاه هاي مواد غذايي مي توان انواع مواد غذايي مربوط به سراسر دنيا را بصورت آماده و يا نيمه آماده خريداري و در ظرف مدتي كمتر از 10 دقيقه به كمك تكنولوژي جديد پخت و پز، انواع غذاهاي خوش رنگ و خوش طعم و خوشمزه را تهيه نمود و اين امر را بايستي مديون تكنولوژيستهاي صنايع غذايي باشيم (4).

 

- تاريخچة كنسروسازي در ايران

تا قبل از سال 1310 در ايران كسي با اين صنعت آشنايي نداشته است تا اينكه در سال 1316 اولين كارخانه كنسروسازي براي توليد كنسرو ماهي در بندرعباس تأسيس شد. در سال 1319 يك كارخانه كنسرو گوشت و سبزيجات در شمال ايران، در قائمشهر احداث شد و محصولات آنها بيشتر براي نيروهاي ارتش مصرف مي شده است.

از سال 1340 تا سال 1348 رشد صنايع كنسروسازي چشمگيرتر بوده و سير صعودي داشته است. در اين سالها شركت آتاكو با وارد كردن خط توليد رب گوجه فرنگي تحولي در توليد محصول مزبور بوجود آورد. (4)

در حال حاضر تعداد كارخانه هاي كنسروسازي كشور متجاوز از 150 واحد مي باشد.

به طوري كه تنها كارخانجات توليد رب گوجه فرنگي در نقاط مختلف كشور ساليانه با ظرفيتي بالغ بر 200000 تن فعاليت دارند (4).

 

- توليد رب گوجه فرنگي:

توسعه و گسترش واقعي رب گوجه فرنگي بعد از جنگ جهاني دوم در سال 1947 صورت گرفت.

در سالهاي اخير تقاضاي جهاني براي مصرف گوجه فرنگي رو به افزايش بوده است و از كل مقدار توليد شده 60 درصد صنايع تبديلي مصرف شده است.

در بين فراورده هاي گوجه، رب گوجه فرنگي كاربردش بيشتر است و به نام توصيفي ژنريك آب گوجه فرنگي غليظ شده با مواد جامد محلول 28 تا 30 درصد (Double, tomato paste) و 36 تا 40 (triple tomato paste) به فروش مي رسد (3).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل اول

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-1- پيدايش گوجه فرنگي

اولين نشانة پيدايش گوجه فرنگي در قارة آمريكا و احتمالاً در كشورهاي مكزيك و پرو بوده كه بصورت خودرو و وحشي مي روييده است.

به تدريج توسط اهالي اين كشورها پرورش و تكثير يافت. در اوايل قرن 16 اين گياه از آمريكا به اروپا برده شد و اهالي كشور ايتاليا به ارزش غذايي آن پي بردند و آنرا Golden Apple ناميدند.

در قرن 18 مصرف گوجه فرنگي در انگلستان به عنوان طعم دهنده و چاشني در سوپ بوده است.

در سال 1847 در شهر ايستون پنسلوانيا توسط هريسون گوجه فرنگي به صورت درسته و قطعه قطعه شده در قوطي فلزي به صورت كنسرو تهيه گرديد و گوجه فرنگي به صورت تازه در ليست سبزيجات و بصورت كنسرو در تهيه رب، كچاب و سوپها مصرف مي شود.

 

2-1- تركيب شيميايي گوجه فرنگي

بطور كلي تركيبات محصولات كشاورزي بستگي زيادي به خصوصيات آب و هوا و خاك و عوامل ديگر محل كاشت دارد.

گوجه فرنگي معمولاً داراي 7 تا 5/8 درصد مواد جامد محلول در آب است و داراي يك درصد پوست و بذر است (جدول1-1)

 

 

جدول 1-1 نسبت اجزاء تشكيل دهنده گوجه فرنگي
كل مواد جامد محلول در آب مواد جامد غيرمحلول در آب مواد جامد محلول در آب قند اسيد پروتئين و اسيدآمينه محلول فلزات نمك برحسب كلرور سديم	5/8 – 7 درصد 1 درصد 6 – 4 درصد 3 – 2 درصد 5/0 – 3 درصد 2/1 – 8/0 درصد 6/0 – 3/0 درصد 1/0 – 05/0 درصد

 

 

الف- كربوهيدرات ها

ميزان پلي ساكاريدهاي گوجه فرنگي حدود 7/0 درصد مي باشد كه 50% آن را پكتين و آرابينوگالگتن تشكيل مي دهد و حدود 25% گزيلن و آرابينوگزيلن و 25% باقي مانده را سلولز تشكيل مي دهد.

حدود 50 تا 60 درصد مواد جامد محلول گوجه فرنگي را قندهاي احياء كننده (گلوكز و فروكتوز) تشكيل مي دهد.

 

ب- پروتئين و اسيد آمينه

حدود 11 اسيد آمينه در گوجه فرنگي مشخص شده است كه فقط 45 درصد اين اسيدهاي آمينه را اسيد گلوتاميك تشكيل مي دهد.

دومين اسيد از نظر مقدار اسيدآسپارتيك مي باشد. در تهيه محصولات گوجه فرنگي وقتي كه آب گوجه فرنگي به مدت 20 دقيقه در حرارت 100 درجه سانتي گراد مي ماند، باعث هيدروليز پروتئين ها و آزادشدن اسيدهاي آمينه مي شود. مثلاً گلوتامين يك NH3 از دست مي دهد و به اسيد گلوتاميك تبديل مي شود و عاملي كه باعث افزايش آمونياك در آب
گوجه فرنگي بسته بندي شده در قوطي مي شود همين مورد است گلوتامين و آسپارژين مي توانند در اثر از دست دادن آمين و تغيير فرمول به اسيد پيروكيدون تبديل شوند.

 

ج- اسيد

اسيد گوجه فرنگي عمدتاً اسيدسيتريك است، روي اين اصل اسيديته آن برحسب اسيد سيتريك محاسبه مي شود. اسيدهاي ديگري هم مثل اسيدماليك و اسيدتارتاريك در گوجه فرنگي وجود دارند. ضمن عمل توليد و تهيه آب گوجه فرنگي اسيديته، كل افزايش پيدا مي كند، مثلا: اسيداستيك به ميزان 32 درصد افزايش پيدا مي كند. اين افزايش در اكسيداسيون آلوئيدها و الكلها مي باشد.

 

د- ويتامين ها

1- ويتامين C: ميزان ويتامين ث گوجه فرنگي بين 10 تا 60 ميلي گرم در 100 گرم گوجه فرنگي است. گوجه فرنگي هاي رسيده در مقابل نور خورشيد حداقل داراي 30 ميلي گرم ويتامين ث مي باشد.

2- ميزان ويتامين K بين 1/0 تا 6/0 ميلي گرم در يك كيلوگرم گوجه فرنگي مي باشد.

3- ويتامين A: مواد رنگي گياهان

مواد رنگي گياهان به دو دسته قابل حل در چربي و قابل حل در آب تقسيم مي شوند. رنگ گوجه فرنگي جزو دسته اول (قابل حل در چربي) مي باشد و آنها را كاروتنوئيدها مي نامند؛ و ريشه آن كاروتن يا پلي ويتامين A مي باشد.

كاروتنوئيدهاي قرمز شامل ليكوپن و كاروتنهاي آلفا و بتا مي باشد كه فرمول كلي آنها C4oH56 است و كاروتنوئيدهاي نارنجي داراي فرمو ⁰C_4oH56 مي باشند و از نظر شيميايي اختلاف چنداني بين دو نوع كاروتنوئيد وجود ندارد.

گوجه فرنگي هايي كه رسيدن آنها در درجه حرارت بين 20 تا 30 درجه سانتي گراد صورت مي گيرد حدود 10 مرتبه بيشتر از حد معمول كاروتن بتا را دار مي باشند و چنانچه رسيدن گوجه فرنگي در حرارت 35 درجه سانتي گراد صورت پذيرد مقدار كاروتن آن مساوي ليكوپن مي شود.

رنگ ليكوپن قرمز درخشان است درصورتي كه كاروتن بتا داراي رنگ قرمز نارنجي است . بتاكاروتن بهترين نوع ويتامين A مي باشد و يك مولكول آن پس از هيدروليز تبديل به دو مولكول ويتامين A مي شود . انسان به آساني مي تواند بتاكاروتن را تبديل به ويتامين A نمايد . هرچه گوجه فرنگي ريزتر باشد مقدار بتا كاروتن آن بيشتر است .

 

هـ - فلزات :

ميزان فلزات بين 3/0 تا 6/0 درصد بوده و ميزان نمك ها بين 05/0 تا 1/0 درصد است .

 

و- پكتين.

پكتين از نظر تقسيم بندي شيميايي جروپلي ساكاريدها مي باشد . پكتين ها به موادي اطلاق مي شوند كه
مي توانند ژله ايجاد كنند و در عده ي زيادي از گياهان موجودند و مخلوطي از آرابان ها و گالاكتان ها و اسيد پكتيك
مي باشند .

اسيد گالاكتورنيك ماده اصلي اسيد پكتيك را تشكيل مي دهد به عبارت ديگر مي توانيم اسيد پكتيك را مانند پليمر اسيد پيرانو گالاكتورنيك در نظر گيريم كه با اتصالات آلفا (1ـ 4) به هم مربوط شده اند.

پكتين ابتدا به صورت پروتو پكتين [5] و غير محلول است . هم چنان كه گوجه فرنگي مراحل رسيدن و قرمز شدن را طي مي كند پروتوپكتين به پكتين تبديل مي شود و چنانچه رسيدگي از حد بگذرد زنجير پكتين شكسته مي شود به همين علت ميوه هاي خيلي رسيده نرم مي شوند . اين تغييرات يك واكنش آنزيمي مي باشد . پروتوپكتيناز باعث تبديل پروتوپكتين به پكتين مي شود و آنزيم پكتيناز،‌زنجير طولاني پكتين را شكسته و تبديل به قطعات كوچكتر مي كند .

 

 

 

مقدار كل تركيبات پكتين در گوجه فرنگي بين 23/0 ـ 17/0 درصد مي باشد . بنابراين با توجه به اينكه گوجه فرنگي رسيده قرمز ،‌داراي مقدار مناسبي پكتين مي باشد علاوه بر رنگ خوب،‌ويسكوزيته مناسبي به محصول مي دهد (4) (جدول 2-1) .

 

جدول 2- 1 ، اجزاء تشكيل دهندة گوجه فرنگي، آب گوجه فرنگي و رب گوجه فرنگي

اجزاء تشكيل دهنده	گوجه فرنگي	آب گوجه فرنگي	رب گوجه فرنگي
آب درصد انرژي كالري پروتئين گرم چر بي گرم قند كل گرم سلولز گرم خاكستر گرم كلسيم ميلي گرم فسفر ميلي گرم آهن ميلي گرم سديم ميلي گرم پتاسيم ميلي گرم ويتامين A I.U تيامين ميلي گرم ويتامين ث ميلي گرم نياسين ميلي گرم ريبوفلاوين ميلي گرم	5/93 22 1/1 2/0 7/4 5/0 5/0 13 27 5/0 3 244 900 6% 23 7/0 4%	6/93 19 9/0 1/0 3/4 2/0 1/1 7 18 9% 200 227 800 5% 16 8/0 3%	75 82 4/3 4/0 6/18 9/0 6/2 27 70 5/3 38 888 3300 2/0 49 1/3 12/0

 

 

 

 

3ـ1 ـ كشت گوجه فرنگي

متدهاي كاشت كه در توليد گوجه فرنگي مورد استفاده قرار مي گيرد برحسب شرايط آب وهوايي،‌زمين وخاك و عادات رشد گياهان تفاوت دارد.

در شرايط مساعد،‌بذر مستقيماً در زمين كاشته مي شود، ولي امروزه معمولاً بذر را در خزانه كاشت كرده و پس از مساعد شدن شرايط به زمين اصلي منتقل مي كنند(3).

انتخاب مزرعه براي توليد گوجه فرنگي جهت فرآورش عامل مهمي در توليد است زمينهاي شور،‌قليايي و عدم هماهنگي زمين ،‌مثل داشتن رگه هاي ماسه ،‌موجب عدم رشد نرمال گياه مي شود (3).

با توجه به وضع آب و هوايي ايران و دارا بودن آفتاب در حد عالي به عقيده كارشناسان كشاورزي گوجه فرنگي توليد شده در ايران داراي عطر و طعم فوق العاده اي مي باشد . و مي تواند از نظر كيفيت قابل رقابت با گوجه فرنگي توليد شده در كشورهاي اروپايي باشد.

مشكلي كه ، امروز در كشور ما وجود دارد . پايين بودن توليد در واحد سطح مي باشد (4) .

متوسط برداشت گوجه فرنگي از مزارع ايران حدود 20 تن در هكتار است كه نسبت به ساير كشورهايي مانند آمريكا، كه حدود 100 تا 120 تن است رقم بسيار پاييني مي باشد (3).

به طور متوسط بريكس يا غلظت مواد محلول درگوجه فرنگي در نقاط مختلف ايران بين 6-5/4 مي باشد و از هر 5/4 تا 5 كيلوگرم گوجه فرنگي يك كيلوگرم رب استحصال مي گردد ،‌در صورتي كه هم اكنون در كشورهاي اروپايي واريته هايي از گوجه فرنگي كشت مي شود كه بريكس آنها بين 10-8 مي باشد و از هر سه كيلوگرم گوجه فرنگي يك كيلوگرم رب بدست مي آيد (4).

بنابراين آنچه كه در كاشت گوجه فرنگي بايد مدنظر قرار گيرد تا بتوان محصولي باكيفيت خوب بدست آورد موارد زير مي باشد : - انتخاب واريتة ويژه كه فرآورده حاصل از آن ، تمام مشخصات لازم را داشته باشد .

- تأمين دما ، نور و آب كافي.

- ساختمان و بافت مناسب خاك و آماده كردن زمين قبل از كاشت .

_ توليد ارقام جديد كه بازدهي بالا داشته باشند و توليد آنها در واحد سطح زياد باشد .

 

[1]Nicolas Appert

[2]Fostier

[3]Aberdin

[4]Sheriver

[5]Protopectin