باسمه تعالي

سپاسگذاري

با نهايت سپاس از خداوند متعال كه مرا در تمام مراحل زندگي و به خصوص در اين مرحله از زندگي كه مرا ياري كرده تا بتوانم دوران تحصيلي خود را در مقطع كارداني به پايان برسانم ، جادارد كه از استادان خود در اين دانشكده و به خصوص استاد راهنماي كارآموزي اينجانب جناب آقاي دكتر برهاني كه لازم مي دانم از ايشان تقدير و تشكر به عمل آورم . همچنين از سرپرست و مسئول اداره ماشين آلات اداره فني تجهيزات شركت فرودگاههاي كشور نيز كه كال همكاري را با اينجانب در زمينه پذيرش و آموزش دوره كارآموزي اينجانب داشته اند تشكر و قدرداني نمايم .

در پايان از تمامي استادان و راهنمايان و دوستان خود كه مرا در اين مقطع از زمان ياري نموده اند . تا به حول و قوه الهي اين دوران را با موفقيت به پايان برسانم كمال سپاس و شكر گذاري را به درگاه خداوند منان دارم .

آشنايي به مكان كارآموزي

اداره فني و تجهيزات شركت فرودگاههاي كشور

اين اداره از ادارات شركت فرودگاههاي كشور و تحت نظارت سازمان هواپيمايي كشوري وابسته به وازت راه و ترابري مي باشد ، شركت فرودگاههاي كشور شامل ادارات ديگري از جمله اداره تشريفات ، اداره تداركات و ساير ادارات مربوطه مي شود .

اداره فني و تجهيزات فرودگاههاي كشور در ضلع شمالي فرودگاه مهر آباد قرار گرفته است و داراي يك محوطه جداگانه از فرودگاه مي باشد .

اين اداره شامل اداره جات فني منطقه مي باشد ، از جمله اداره ماشين آلات – اداره برق و قدرت ، اداره خريد ، اداره تاسيسات مي باشد .

محدوده خدمات اين اداره در بخش روشنايي و برق باندهاي فرودگاههاي كشور مي باشد كه توسط اداره برق كه داراي ترانس ها و ژنراتورهاي بسيار بزرگ مي باشد و تكنسين ها و مهندسين مربوط در آن مشغول به كار مي باشند .

در اداره ماشين آلات تعمير و سرويس و نگهداري ماشيم ها و اتومبيل ها و تمامي قطعات مكانيكي مورد استفاده در فرودگاهها و اتومبيل هاي تحت اختيار شركت فرودگاهها ، سازمان هواپيمايي كشوري پليس فرودگاه و كاميونت هاي حمل و ليفتراك و ماشينهاي مخصوص خط كشي باندها در اين مكان صورت مي گيرد .

اين اداره شامل قسمت هاي مختلفي مي باشد از جمله كارگاه اتومبيل هاي بنزيني – كارگاه ديزل – كارگاه برق خودرو – كارگاه صافكاري – كارگاه نقاشي – كارگاه پنچر گيري و كارگاه تعويض روغن و كارگاه تراشكاري مي باشد .

اين محوطه در يك سوله در حدود 1500 متر در اختيار دارد كه دفاتر مسئولان نيز در همين قسمت مي باشد . مسئول اداره ماشين آلات آقاي مصطفوي است كه مسئول كار آموزي اينجانب نيز بوده است . در قسمت ديگر از اداره ماشين آلات انبار وجود دارد كه قطعات مورد نياز كارگاههاي موجود در اداره را تامين مي كند .

هر يك از كارگاههاي نامبرده شده در قسمت قبل داراي چند تكنسين و كارگر فني و يك مسئول بوده اند ، كه اينجانب در كارگاه اتومبيل هاي بنزيني بنابر صلاحديد سرپرست كاآموزي مشغول بوده ام .

در اين كارگاه اتومبيل هاي سواري از جمله پيكان ، پژو – رنو- پاترول – وانت مزدا –و ديگر اتومبيل هاي دولتي مربوط براي تعمير و عيب يابي و سرويس مراجعه مي كردند و رسيدگي مي شدند .

مهمترين كارهاي صورت گرفته كه توسط اينجانب در كنار تكنسين هاي اين بخش كه بر روي اين اتومبيل ها صورت مي گرفته بدين صور بود :

تنظيم موتور – تنظيم دلكو – تنظيم كاربراتور – تشخيص عيوب – تعويض لنت هاي جلو و عقب – تعويض قطعات معيوب – تنظيم و رگلاژ ترمز و كلاچ- تعويض قطعات رادياتور از جمله عيب آب – ترموستات و اتصالات .

بازديد سطح روغن ترمز و كلاچ – بازديد باتري – و در نهايت تائيد عيوب براي انجام تعميرات در خارج از اداره اين كارگاه داراي 5 نفر كارگر فني مي باشد كه همگي در استخدام اداره مي باشند و ساعات كاري از 7 صبح تا 5/3 عصر مي باشد .

مقدمه

بعد از گذراندن دوره كارآموزي براي پروژه كارآموزي آنچه را كه اينحانب لازم مي دانستم تا به رشته تحرير در آورم كه مورد توجه و تائيد استاد كارآموزي اينجانب قرار بگيرد .

تعمير و نگهداري

سرويس و مراقبت منظم از موتور اتومبيل علاوه بر آن كه عمر موتور را افزايش مي دهد از هزينه اضافي و كاهش قيمت اتومبيل نيز به طور محسوسي جلوگيري مي نمايد

آب بندي موتور : راه اندازي و استفاده ملايم از اتومبيل نو يا يك موتور تازه تعمير را آب بندي موتور مي گويند . و تا 800 كيلومتر اول بايستي كم و متناسب با دنده مورد لزوم و با احتياط رانندگي نمود و نبايد به موتور فشار آورد تا قطعات جديد و متحرك به تدريج سائيده و جا افتاده و اصطلاحاً «آب بندي » مي گردد . در هر موتور نو سطوح كاري يا تماس قطعات با يكديگر داراي لقي يا خلاصي فوق العاده كم بوده و بايد آب بندي شوند تا از گريپاژ كردن احتمالي آنها جلوگيري شود . هنگامي كه يك موتور نو يا تازه تعمير روشن مي گردد ذرات بسيار ريز فلز از سطوح متحرك و كاري تراشيده شده و توسط روغن جمع آوري مي گردد . براي خارج كردن اين ذرات از موتور اغلب توصيه مي شود كه روغن موتور پس از طي 800 كيلومتر اول و پس از آن هر 5000 كيلومتر تعويض گردد .(براي اتومبيل پيكان 2000 كيلومتر توصيه مي شود ) . هميشه روغن را هنگامي كه موتورداغ است تعويض نماييد ، زيرا روغن گرم راحت تخليه شده و تمامي ذرات خارجي موجود در ان تخليه مي شوند . در طول مدت آب بندي موتور ، سرعت اتومبيل بايستي پايين نگه داشته شود و از سرعت زياد و شتاب گيري ناگهاني خودداري نمود . دستورات لازمه در اين مورد در كتابچه راهنماي اتومبيل درج شده است .

از فشار زياد به موتور يا حركت رد سربالايي ها دنده سبك ، يا گازدادن بيش از حد و بالا رفتن دور موتور در نده سنگين خود داري نموده و در عوض هر قدر به 800 كيلومتر اول نزديك مي شويد ، تدريجاً فشار به موتور را افزايش دهيد و از موتور كار بيشتر بكشيد .

تعويض روغن : روغن بايد مطابق با دستور العمل كارخانه سازنده اتومبيل بوده و در فواصل معين تعويض گردد . استفاده از پيچ تخليه روغن كه داراي خاصيت آهن ربا باشد در كارتر جعبه دنده و ديفرانسيل مفيد تر است زيرا ذرات آهن را جذب نموده و مانع از گردش مجدد آن در داخل موتور خواهد شد . امروزه معمولاً پيچهاي تخليه روغن داراي خاصيت آهن ربايي مي باشد . تعويض روغن در موعد مقرر و طي مسافت مورد نظر به تنهايي كافي بنوده بلكه با يو توجه داشت اتومبيلي كه ماسفت هاي كوتاه طي مي نمايد و موتور آن به طور كوتاه مدت روشن مي ماند فرصت كافي نخواهد داشت تا روغن را گرم نمايد و چون در موقع استارت زدن موتور هنوزسر است عمل تقطير صورت گرفته و قطرات آب در داخل آن ايجاد مي گردد و از طرفي چون روغن به اندازه كافي گرم نمي شود تا اين قطرات آب را به بخار تبديل نمايد ، لذا معمولاً در روغن باقي مانده و باعث رقيق شدن آن مي گردند ، با رقيق شدن روغن، اثرات روغنكاري آن كاهش يافته و موجب رسوب لجن در محفظه روغن خواهد شد.

استارت زدن در هواي سرد : تا آنجا كه ممكن است از ساسات برتاي زمان كوتاه استفاده مي كند . در هواي سرد وقتيكه موتورسرد است ابتدا دكمه ساسات را بكشيد تا هواي كمتر و در عوض بنزين بيشتري وارد پياله كاربراتور شود و سپس استارت بزنيد ، پس از روشن شدن نيز در اولين فرصت دكه ساسات را به حالت اوليه برگردانيد زيرا وارد شدن بنزين اضافي به اطاق احتراق موتور موجب شسته شدن لايه هاي روغن بين پيستون و سيلندر و پايين سوپاپ و گايد سوپاپ شده و اينكار باعث سائيده شدن فلز به فلز و فرسايش سريع قطعات مي گردد .

باز كردن درب سوپاپ :

1- در صورت لزوم وايرشمعها را باز كرده و توسط برچسب آنها را شماره گذاري كنيد ، براي دسترسي بهتر ، هر گونه لوله از جمله هواكش و فيلتر هوا را باز كرده و سپس پيچهاي درب سوپاپ به سر سيلندر را باز نمائيد .

2- درب سوپاپ را كه خيلي سبك است با دست از دو انتها نگه داشته و ان را به طور عمودي از سر سيلندر بالا بكشيد براي اين كار به زور متوسل نشويد ، هميشه قبل از باز كردن دقت نمائيد كه يك عدد واشر يدكي و از همان نوع موجود باشد .

فيلر گيري سوپاپ :

وقتيكه موتور گرم مي شود قطعات آن از جمله ميل تايپيت گرم شده و منبسط مي گردد . لذا بايستي يك فاصله ازاد بين ميل سوپاپ و استكاني تايپيت موجود داشته باشد تا يقين حاصل گردد سوپاپها بسته مي شوند . اين فاصله آزاد را « فيلر سوپاپ » نيز گويند . از ان جائيكه تنظيم اين فاصله بر روي ميل سوپاپ عملي نمي باشد اين تنظيم يا فيلرگيري رد اسبك و يا انگشتي انجام مي شود . اكثر كارخانه هاي سازنده ، تعداد فيلر گيري سوپاپ را براي موتور سرد و برخي براي هر دو حالت سرد و گرم در كتابچه درج مي نمايند . در بعضي از اتومبيل ها اين اعداد براي سوپاپ دود و هوا متفاوت مي باشد . در صورت ترديد و اينه كدام عدد براي سوپاپ دود و كدام براي هوا مي باشد مي توانيد فيلر بزرگتر براي سوپاپ دود در نظرمي گيرند .

براي فيلر گيري از اسبابي به نام فيلر گيج (Feele Gauge) استفاده مي گردد و تيغه مورد نظر را فيلر را در زير انگشتي قرار داده و تنظيم مي نمايند . قبل از تنظيم دقت نمائيد كه سوپاپ كاملاً بسته باشد .

يك قانون براي موتورهاي چهار سيلندر وجود دارد كه براي فيلر گيري سيلندرهاي متقارن را پيدا كرده و يكي از قيچي كرده و ديگري را فيلر گيري مي كنيم مثلاً در يك موتور چهار سيلندر هرگاه سوپاپهاي چهار و در حالت قيچي باشد سوپاپهاي سيلندر يك در حالت كاملاً بسته قرار دارند پس مي توان آن ها را فيلر گيري كرده و بهميت ترتيسب سوپاپهاي سيلندر يك را قيچي و سوپاپهاي سيلندر چهار را فيلر گيري مي كنيم . در مورد سيلندر 2و 3 نيز به همين عمل تكرار مي كنيم .

توسط آچار رينگ ، مهره قفلي پشت اسبك را شل نموده و پيچ تنظيم را بوسيله پيچ گوشتي را تنظيم نمائيد تا فاصله صحيح بدست ايد فاصله را با فيلر آزمايش نمائيد و ارگ كاملاً درست بود پيچ گوشتي را بدون حركت نگه داشته و توسط آچار مهره را قفل نمائيد. سر انجام لقي را بررسي كنيد كه درست باشد . توجه : تيغه فيلر بايستي به سفتي از فاصله عبور نمايد .

باز كردن انگشتي و متعلقات آن :

1- مثل روش باز كردن سر سيلندر ، از وسط شروع به باز كردن پيچهاي نگه دارنده نموده و يك در ميان و هر بار حدود نيم دور پيچها را باز كرده و يه همين روش تمام پيچها را ابز نمائيد ، اينكار از تاب برداشت سوپاپها جلوگيري مي نمايد .

2- حال مي توانيد ميل انگشتي را باز نمائيد آن را در جاي خشك و تميز قرار دهيد توصيه مي گردد قطعات موتور به ترتيبي كه باز مي شوند چيده شوند تار موقع بستن با مشكل مواجه نگردد .

3- با برداشت ميل انگشتي مي توان ميل تايپيت ها را بيرون كشيد و قبل از بيرون كشيدن تكان دهيد تا متعلقات آن خارج نشوند بوسيله تكه اي كاغذآنها را شماره گذاري نموده و به همان ترتيب حفظ كنيد .

سر سيلندر

باز كردن سرسيلندر

1- آب رادياتور يا ضد يخ را تخليه نموده و يا حداقل تا زير سر سيلندر تخليه نمائيد آب رادياتور را اگر محتوي ضد يخ مي باشد در ظرفي تميز تا مجدداً استفاده گردد . تمام لوله هاي لاستيكي رادياتور را باز نموده و بازرسي نمائيد كه فرسوده و يا صدمه نديده باشد شمع ها را نيز باز كنيد .

2- لوله ها و سيم هاي متصل به كاربراتور را باز نموده و لوله اگزوزرا از منيفولد دود جدا سازيد هر گونه اتصالات از جمله كابل اتصال بدنه و باتري و سيم درجه آب موتوررا باز كنيد .

3- مهره هاي پيچ سر سيلندر را نيم دور و به ترتيبي كه ذكر شده باز كنيد . پس از باز شدن پيچهاي سر سيلندر موتور را با دست به آرامي بچرخانيد تا سر سيلندر بالا آمده و جدا شود واشر سر سيلندر و بدنه موتور را به وسيله چكش چوبي خرد نموده و با ميله اي نرم بتراشيد .

كربن گيري سر سيلندر :

وجود ذرات و يا رسوبات كربن در اتاق احتراق و يا روي سوپاپها و نشيمن آنها راندمان موتور را كاهش مي دهد . تميز كردن اين ذرات يا رسوب را كربن گيري يا آب بندي گويند . كربن گيري معمولاً فقط در زماني انجام مي شود كه سر سيلندر به خاطر اشكال سوپاپ برداشته مي شود و اشكال سوپاپ نيز با زمايش كمپرس تشخيص داده مي شود .

1- استفاده ملايم از برس سيمي ، مي تواند رسوبات كربن باستثناء رسوب سفت را را پاك كند . دقت نمائيد كه به سطح سر سيلندر خط و يا خراش وارد نشود . رسوب سفت را نيز مي توان توسط كاردك يا تكه از چوب سفت جدا نمود در صورتيكه جنس سر سيلندر آلياژ آلومينيوم باشد دقت بيشتري لازم است .