فهرست مطالب

عنوان صفحه

تاريخچه 1

مقدمه 2

كيفيت كالا 2

نقش طراحي در صنعت بسته بندي 4

بسته بندي و صادرات 12

روش هاي افزايش كيفيت كالا و خدمات 14

كنترل كيفيت 19

عوامل مؤثر در كيفيت طراحي 22

اجزاي مديريت كيفيت فراگير 25

spc چيست؟ 39

هزينه يابي كيفيت 41

شركت XX سهامي عام 58

مروري بر تاريخچه كنترل كيفيت در ژاپن 66

اصول بازاريابي فيليپ كاتلر 85

برنامه ريزي استراتژيك مبتني بر كيفيت 87

ادغام برنامه ريزي استراتژيك و مديريت جامع كيفيت 88

فهرست مطالب

عنوان صفحه

عناصر اصلي برنامه ريزي استراتژيك مبتني بر كيفيت 89

سنجش ، ارزشيابي و ارتقاي مستمر 89

پنج رويكرد برنامه ريزي كيفيت 95

مراحل اجرا 96

نظريه مديريت كيفيت 99

زنجيره واكنشي بهبود كيفيت 102

جايزه مالكوم بالدريج 104

جوران 108

كرازبي 110

تاگوچي 113

ايشي كاوا 116

اصول حركت به سوي كيفيت 117

استانداردهاي كيفي و كيفيت 119

ابعاد كيفيت 121

تعاريف 122

پاسخ به چند سؤال كليدي 124

فهرست مطالب

عنوان صفحه

مدلهاي جهاني ارزيابي كيفيت 131

استقرار مديريت كيفيت 133

ساختار روش اجرايي 134

مبناي مديريت كيفيت 140

منابع 150

 

 

تاريخچه

از لغات بهره وری و عملکرد به طور متداول در حوزه هایعلمی و تجاری استفاده می شود، اگرچه به ندرت تعریف یا توضیح مناسبی از آنها ارایهشده است.در حقیقت این لغات اغلب گیج کننده اند و با واژگانی چون کارایی،اثربخشی وسوددهی، مترادف در نظر گرفته می شوند(سینک و توتل، ۱۹۸۹؛ چو، ۱۹۸۸؛سومانث، ۱۹۹۴؛کاس و لویز، ۱۹۹۳؛ توماس و بارون، ۱۹۹۴؛جکسون و پیترسون، ۱۹۹۹). دستورالعملهای سنجشو بهبود نیز اغلب بدون درک واضح از آنچه باید اندازه‌گیری شود و بهبود یابد اجرا میگردند.این رویکرد عمل گرا نسبت به بهبود، فرصت فهم کامل و سپس به حد اکثر رساندنعوامل اساسی و موثر در رقابت پذیری و موفقیت را به سادگی از بین می برد.

مطمئنادر محافل علمی،داشتن واژگان و دستور زبان مشترک در تضمین ارتقای درک مشترک، بنیادینو قوی، سودمند است.

 

 

 

مقدمه

کیفیت کالا

امروزه به كيفيت كالا بعنوان يك امر ساختني توجه مي‌شود نه يك مساله كنترل كردني . توليد يك كالا با كيفيت مناسب نياز به بهبود عملكرد كليه قسمتهاي دخيل در توليد آن كالا دارد. كنترل كيفيت مواد اوليه، قطعات ساخته شده و نيمه‌ساخته‌اي كه محصول از مونتاژ آنها بوجود مي‌آيد ضروري است ، اما كافي نيست . علاوه بر موارد مذكور بايد نظارت و طراحي دقيقي بر كنترل در حين توليد و طراحي بعمل آيد. انجام اين كار مستلزم طراحي يك سامانه كنترل كيفيت يكپارچه IQC مي‌باشد. اگر چه سابق بر اين روشهاي TQC به همين منظور استفاده شده‌اند، اما به نظر مي‌رسد كه اجراي IQC آسانتر از TQC باشد. طراحي و اجراي يك سيستم IQC علاوه بر آسان بودن، بيشتر مزاياي يك سيستم TQC را به همراه دارد. سيستم IQC مورد نظر از ادغام دو سيستم كنترل كيفيت آماري و سيستم كنترل فرآيند آماري در مجاورت يك سيستم اطلاعات كيفيت حاصل مي‌شود. واحد مورد بررسي اين مطالعه يك شركت بزرگ ماشين‌آلات صنعتي مي‌باشد كه مدل IQC براي آن طراحي و اجرا گرديده است .

صنعت بسته بندي و طراحی کالا

مي توان گفت زبان توليد،بستهبندي وارايه كالا با شكل مناسب دربازار است.لزوم نگرش سيستماتيك به صنايع بسته بندي،امروز بسيار بيشتر از گذشته احساس مي شود.تنگناهاي اقتصادي موجودوكاهش نقدينگيوسرمايه درگردش واحدهاي توليدي،كاهش منابع تامين كننده در آمدهاي مالي همه وهمهاهميت نقش صنعت بسته بندي ولزوم نگرش مديريتي وسيستماتيك رابيشتر ايجاب ميكند.درجهان امروز محصولات بسته بندي شده داراي ويژگيهاي كاملا شناخته شده است،امامتاسفانه هنوز نقش اقتصادي ،اجتماعي بسته بندي از سوي بسياري از توليد كنندگانكشور به درستي درك نشده است وآگاهي لازم نسبت به آن به عنوان يك ابزار بازاريابي دربازارهاي داخلي وخارجي وجودندارد.

كيفيت بسته بندي ايران نسبتبه بسته بنديهاي خارجي درسطح بسيار پاييني قراردارد.باتمام اهميتي كه بسته بنديدارد وپيوسته توسط مسئولان به آن اشاره مي شود،بسته بندي هنوز هويت صنفي يا صنعتيپيدانكرده وواحدهاي توليدي همچنان براي پيداكردن يك روش يايك ماشين بسته بندي مناسبمحصول خود سردرگم هستند.دراين رابطه مي توان به فقدان بسته بندي مناسب درمورد برخيكالاهاي صادراتي مانند زعفران اشاره نمود كه عموما به صورت فله اي صادر ميشود.درپاره اي ازموارد بسته بندي بعضي ازمحموله هاي صادرشده به كشورهاي پيشرفتهبدليل مغايرت با قوانين مربوط به محيط زيست ،به خودداري واردكنندگان اين كشورها ازتحويل گرفتن كالا منتهي شده است.درمواردي بدنبال بي توجهي توليد كنندگان وصادركنندگان نسبت به استانداردهاوالزامات كشورهاي واردكننده ،كالاهاي مزبورقابل قبولدر آن كشورها محسوب نشده است دور ريخته ويا مرجوع شده اند

نقش طراحي در صنعت بستهبندي

طراحي دربسته سعي دارد كيفيتكالا را به شكل دقيق تري به نظر مصرف كننده برساندتا علاوه بربرخورداري از اعتمادواطمينان بيشتر به سلامتي كالا،ايجاد جذابيت وگيرايي بالاتري نموده ومصرف كنندهرامجبور به خريد نمايد.اين شكل طراحي امكان رقابت مطمئن كالا رادر بازارهاي رقابتيبه راحتي فراهم مي سازد.هنگام طراحي سهولت جابجايي يا مصرف،مسايل مرتبط با با حملونقل وانبار كردن كالا نيز مورد بحث قرار مي گيرد.بسته بندي مناسب نقش عمده ايدرموفقيت محصول دارد.طراحي موفق بسته بندي محصول مستلزم تخصصهاي مختلف درزمينهتحقيقات علمي،روانشناسي ،هنر وطراحي است.رنگ آميزي وطراحي بسته بندي متناسب باسليقه بخشهاي مختلف بازار موجب جلب تقاضاي بيشتر براي محصول مي شود.

مصرف كنندگان امروزي بستهومحصولي را مي پسندندكه آسان باز شود،درصورت نياز به نگهداري محصول قابل استفادهمجدد باشدودرزمان پايان مصرف نيز دورريختن آن آسان باشد.متاسفانه طراحي بسته بنديبصورت علمي درايران وجود نداشته واز موارد ضعف در بسته بندي محصولات كشور ميباشد.

روشهاي توزيع محصول ونقش آندرساختار بسته بندي:

روش توزيع مي تواند اثر زياديبرساختار بسته بندي داشته باشد.تغيير در سيستم توزيع ممكن است منجربه روش جديد بستهبندي محصولات قبلي شود.مثلا تغيير به سمت ناوگان كانتينري باعث كاهش درميزان بستهبندي خارجي مي شود.جزيياتي كه دراين مرحله از عمليات بايد مورد توجه قرار گيردعبارتنداز:

1. بارگيري وتخليه: روش حمل ونقل به ناوگان وسايطنقليه
2. نوع ناوگان: راه آهن ،جاده،دريا،هوا ويا تركيبياز آنها
3. نقاط مورد نظر: موقعيت نقاط درمحدودهتوزيع
4. شرايط آب وهوايي :شرايط درجه حرارت ورطوبت كهدر طول انبار كردن وتوزيع وجوددارد.

يك بسته بندي خوب از محصول درطيحمل ونقل ،فرايند انبارداري،قفسه مغازه خرده فروشي ودر قفسه خانه مشتري حفاظت ميكند.اين نوع حفاظت براي تمامي بخشهاي در گير با محصول نظير توليد وكانالهاي توزيعومشتري منافع اقتصادي به بار مي آورد.تازماني كه توزيع محصول رادرزمان ومكان مناسبارايه كند ،بسته بندي مي تواند به بعد كيفيت محصول از طريق فراهم آوردن درجه مناسبياز حفاظت در مقابل شكستگي ،فاسد شدن وگم شدن محتويات بيفزايد.هركدام ازروشهايتوزيعي اعم از هوايي،دريايي،زميني با پالت،كانتينرو...از نظر تكنولوژيكي قابلدسترسي ،محدوديت ابعاد بسته بندي وفشاروارد بركالاها داراي ويژگيهاي خاصي هستندوبهعلت تفاوت اين ويژگيها تعارضاتي درتقاضاي بكارگيري روشهاي فوقوجوددارد.

اين يك اصل اساسي است كه طرحهربسته بايد با مشخصات آنها تناسب داشته باشد.مخاطرات فيزيكي ازقبيل به هم فشردگيكه درمرحله نگهداري يا انتقال بوجود مي آيد،برخورد يا تصادف كه ممكن است در هنگامانداختن ويا پرت كردن بسته ها بوجود آيد،تبخير،اثردما،حرارت ونورو... از جملهمسايلي است كه در انتخاب روش توزيع بايستي به آنها توجه شود.

تكنيكهاي بسته بندي

تكنيكهاي بسته بندي با توجه بهتكنولوژي وماشين آلات موجود در كشور وامكانات قابل دسترس ودستيابي در داخل وخارجكشور مي بايست انتخاب گردد،تكنيك بسته بندي از چند نظر قابل تفكيك است كه از آنجمله مي توان به مواد اوليه مصرفي در صنعت بسته بندي وتكنولوژي وماشين آلات ذيربطاشاره نمود. ماشين آلات وتكنولوژي بسته بنديهاي فلزي امكان استفاده از تجهيزاتجهت ساخت ،پركردن وبستن درب قوطيهاي فلزي رافراهم مي آورد.شيشه ماده ايده آلي برايظروف بسته بندي با تركيبي از كارايي ،ارزاني،بهداشتي وزيبايي است.بسته بندي كاغذيومقوايي درتمام ابعاد وزواياي صنعت بسته بندي رخنه كرده وبه جرات مي توان گفت برايهر نوع محصول توليدي قابل استفاده است.بسته بنديهاي چوبي در ساخت جعبه هاي چوبي(صندوق) وبسته بنديهاي پلاستيكي عمدتا در صنايع غذايي قابل استفاده هستند.تركيبي ازموارد فوق نيز در بسته بندي محصولات استفاده مي شود.مواد مختلف دربسته بندي ازنظرهزينه ،استحكام،زيبايي،جذابيت وتناسب با محصول استفاده شده وبا توجه به نوع مواداوليه مصرفي درصنعت بسته بندي تكنولوژي وماشين آلات ذيربط عبارتنداز:

1. گروه ماشين آلات وتكنولوژي بسته بنديهايفلزي
2. گروه ماشين آلات وتكنولوژي بسته بنديهايسلولزي
3. گروه ماشين آلات وتكنولوژي بسته بنديهايپلاستيكي
4. گروه ماشين آلات وتكنولوژي بسته بنديهاي شيشهاي
5. گروه ماشين آلات وتكنولوژي بسته بنديهايتركيبي

يكي از مشكلات كشور در اين است كهبسته بندي در براخي مراحل بصورت دستي انجام مي شودواين كار تلرانس وزن بسته هارامتفاوت مي كند.علاوه براين احتمال آلودگي ثانويه بدليل قراردادن كالا بادست نيزدربسته وجوددارد. استفاده ازسيستمهاي نيمه اتوماتيك ويا عمدتا دستي يكي از دلايلعدم رقابت محصولات توليدي در بازارهاي جهاني است.تكنولوژي وارداتي نيز بدليل نيازبه سرمايه گذاري بالا ندرتا مورد استفاده قرار مي گيردوماشين الات توليد داخل نيزعمدتا قابل رقابت نيستند.

 

 

 

كنترل كيفيت در بستهبندي

هدف اصلي توليد كننده توليدوتحويل اقلام با يك مشخصه معين به مصرف كننده ودر عين حال اطمينان از سود آوريعمليات ا ست.براي برآورده ساختن اين هدف بايد كيفيت مورد سنجش وارزيابي قرار گيرداستانداردهاي بسته بندي نهايي مورد قبول كيفيت بسته بندي نهايي شامل روشهاي آزمايشكمي مثل اندازه گيري نيروي وارده برظروف شيشه اي ويا ارزيابي هاي ذهني از جنبه هاييمثل ظاهر كلي بسته است.

بخش كنترل كيفيت سه سطح اصلي درمسئولتها دارد:

1. كيفيت مواد اوليه: اين بخش مسئول تضمين اينمساله است كه تمام مواد اوليه ورودي به فرايند توليد مناسب باشند.يعني اينكه اينمواد تحت شرايط طبيعي ،محصول نهايي رضايت بخش راتوليد خواهند كرد روش معمولي ايناست كه توليد كننده مواد اوليه تمام بررسيهاي كفي مهم راانجام دهد.
2. كيفيت مواد بسته بندي:سطح دوم مسئوليت تضمينتوليد مواد وبسته بندي با كيفيت مطلوب وحداقل هزينه است.اطمينان يافتن از اينكهتوليد،مشخصات كل مجموعه رابر آ.ورده مي سازدوراه انداري سيستمي براي حذف ورفع مواردمعيوب
3. رضايت مشتري : بخش كنترل كيفيت مسئول تضمين ايناست كه مصرف كننده از كيفيت كالاي دريافتي راضي باشد وكيفيت محصول درتمامي مراحلانبار ،توزيع ،فروش ومصرف حفظ شود.

استانداردبسته بندي

بكارگيري استانداردها وسيستمهايكيفيت در ايجاد والقاء اعتماد واطمينان درنزد مشتريان بسيار سودمند است.پذيرشسيستمهاي كيفيت براساس ايزو9000 براي شركتها در كشورهاي درحال توسعه ضروري به نظرمي رسد،چنين سيستمهايي آنها راقادر مي سازد به بازارهاي جهاني وصادراتي رقابتي شديدوارد شده وهمچنين سهم بازار خودرا افزايش دهند.بكارگيري استانداردها ،كيفيت رابهبودبخشيده ،بهره وري وكارآيي عمليات راافزايش داده واتلاف سرمايه ها راكاهش ميدهند.استانداردهاي موجود بسته بندي عبارتنداز:

1. استانداردهاي بهداشتي
2. استانداردهاي حمل ونقل
3. استانداردهاي عمليات گذاشت،برداشت وچيدمان
4. استانداردهاي بكارگيري رنگها وشكلوفرمها
5. استانداردهاي اطلاعات مورد نياز كه بايستي بهمشتري منتقل شود
6. استانداردهاي امنيتي ونگهداري كالا
7. استانداردهاي بكارگيري وبازيافت پسازمصرف